على اكبر سعيدى سيرجانى

مقدمه 29

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى )

و اما دربارهء چاپ كتاب متن گزارشها چنان كه ملاحظه مىفرماييد گاهى هفته به هفته تهيه شده است و گاهى ماه به ماه ، اما از روال عبارت پيداست كه خبرها بمحض رسيدن ثبت دفتر مىشده است و به همين دليل در بسيارى از گزارشها به خبرى برخورد مىكنيد كه تكذيب يا تأييد آن در متن همان گزارش - و غالبا چند سطر بعد - آمده است . ظاهرا ترتيب تنظيم گزارشها به صورت هفتگى يا دو هفتگى يا ماهانه مربوط به وضع حركت پست سياسى بوده است در آن روزگار . در اول و آخر هر گزارش تاريخ شروع و ختم آن آمده است . در چند سال اول فقط تاريخ قمرى ذكر شده و در سالهاى بعد تاريخ قمرى با تاريخ مسيحى منطبق گرديده . گزارشگر براى ثبت گزارشهاى مربوط به هر سال دفتر جداگانه‌اى انتخاب كرده و با صرف وقت و ابراز سليقه گزارشهاى هر سال را به ترتيب وصول در آن دفتر نوشته و نويسانده است ، و حاصل كارش سى و يك دفتر شده است از سال 1291 تا 1322 هجرى قمرى . در اين ميان تنها گزارشهاى چند ماه آخر سال 1293 و ماه اول سال 1294 ثبت نشده است و علتش را نمىدانيم . گزارشها به يك خط و يك انشاء نيست و طبعا در مدتى بدين درازى نمىتوانسته باشد ، بعضى دفترها با شكسته نستعليق زيبا و خوانايى نوشته شده است و بعضى دفترها با خط شكستهء دشوار خوان نه چندان كم غلطى . گاهى كار بدست كاتب كج سليقهء پرتفننى افتاده است و مخلص را در گشودن طلسمات خطش دچار اشكالها كرده ، گاهى هم كاتب با سربهوايى و ولنگارى ضبط تاريخ دقيق روز و ماه را به دست فراموشى سپرده است ، مثلا كاتب وقايع سالهاى 1302 و 1303 . در آغاز كار نيتم اين بود كه عين صفحات دفترها را به چاپ عكسى بسپارم ، اما بسيارى از دوستان منعم كردند كه " اين كار نقض غرض است ، مگر نمىخواهى جوانان هم‌وطنت گزارشها را بخوانند و از آن بهره گيرند ؟ " . و حق با اين جماعت بود ، كه خواندن خط بسيارى از دفترچه‌ها براى نسل جوان مشكل مىنمود و احتمال داشت دشوارى خواندن ، دوستان كم‌حوصله را از مطالعه باز دارد . تسليم حرف حق شدم و زحمت رونويسى و تصحيح نمونه‌هاى مطبعى را استقبال كردم . بىاندك تغييرى در عبارات و انشاء و ترتيب آن . به تكرار تأكيد مىكنم كه در متن گزارشها مطلقا دخل و تصرفى نشده است ، خوب و بد ، خوش و ناخوش همه را به دست چاپ سپرده‌ام و در بعضى موارد كه عبارت ناقص مىنموده است اگر افزودن كلمه‌اى يا كلماتى به قصد تسهيل درك مطلب لازم بوده ، در داخل پرانتز قرار گرفته است . در موارد بسيار نادرى هم دخل و تصرف من منحصر است به افزودن